Prostata - budowa i funkcja prostaty

Gruczoł krokowy, inaczej pro­stata lub stercz, znajduje się tuż pod pęcherzem moczowym. Pro­dukuje wydzielinę, która wcho­dzi w skład nasienia, czyli sper­my uwalnianej w szczytowym momencie aktu seksualnego. Do prawidłowego funkcjonowania prostata po­trzebuje hormonów wytwarzanych przez jądra. Gdy ich poziom jest niski, stercz się obkurcza. Wydzielina wszystkich gruczołów produkowana jest w wyspecjalizowanych komórkach, zwanych nabłonkowymi. Podporę dla wszystkich nabłon­ków gruczołowych stanowi zbudowany z tkanki łącznej zrąb. Zrąb gruczołu krokowego zawiera włókna mięśniowe, co ma istotne znaczenie dla objawów schorzeń prostaty. W przerośniętej prostacie zwiększa się zarówno ilość nabłonka, jak i zrębu. Co więcej, choć narząd ten wydaje się tworem pojedynczym, w rzeczywistości skła­da się z dwóch części, podatnych na odrębne schorzenia.

Objaśnienia te w pierwszej chwili być może wydają się nieco skomplikowane, ale gdy wy­obrazimy sobie gruczoł krokowy złożony z części centralnej i obwodowej, zbudowa­nych z nabłonka gruczołowego otoczonego zrębem zawierającym włókna mięśniowe, łatwiej będzie zrozumieć mechanizm zaburzeń jego czynności oraz możliwości ich leczenia.

W pobliżu gruczołu krokowego znajdują się dwa ważne mięśnie zwane zwieraczami. Zapo­biegają one wyciekaniu moczu z pęcherza oraz ułatwiają wytrysk spermy w trakcie orgazmu. Dla kontroli wydalania moczu z pęcherza szcze­gólnie ważny jest mięsień położony poniżej prostaty - zewnętrzny zwieracz pęcherza.

PRZYCZYNY DOLEGLIWOŚCI

Z wiekiem gruczoł krokowy powiększa się. Proces ten jest najintensywniejszy po pięćdzie­siątce, tak że dolegliwości mają głównie starsi mężczyźni. Fakt powiększania się gruczołu kro­kowego sam w sobie nie jest problemem i kło­potliwe objawy przerostu tego narządu zależą od jego wielkości. Rzecz w tym, że przez prostatę przebiega przewód wyprowadzający mocz z pęcherza, czyli tak zwana cewka moczowa. Powię­kszający się gruczoł uciska ją i zwęża jej ujście pęcherzowe. Skutkiem jest utrudnienie i spo­wolnienie wypływu moczu.

OBJAWY PRZEROSTU PROSTATY

Ponieważ przerost prostaty następuje powoli, mężczyźni nie zdają sobie sprawy, że taki proces zachodzi. Niekiedy zauważają, że strumień mo­czu nie wypływa pod takim ciśnieniem i nie ma takiego zasięgu jak w młodości. W miarę jak stan ten się pogłębia, samo zapoczątkowanie odda­wania moczu (inaczej mikcji) staje się coraz trudniejsze, a pod koniec wypływ po prostu się urywa, co czasem kończy się krępującym „po­puszczaniem". Mężczyzna ma uczucie, że pę­cherz nie opróżnił się całkowicie.

JAK DOCHODZI DO WYSTAPIENIEA OBJAWÓW

Opisane wyżej objawy nie zawsze bywają na­prawdę kłopotliwe. Jednak pęcherz musi po­konywać opór z większą siłą i po pewnym czasie wysiłek ten daje o sobie znać. Niektórzy mężczy­źni zaczynają odczuwać dolegliwości. Muszą od­dawać mocz natychmiast, gdy tylko poczują potrzebę, ale nierzadko parcie jest tak silne, że chory się moczy. Oddawanie moczu w nocy, któ­re nosi nazwę nykturii, zakłóca sen i uniemo­żliwia odpowiedni wypoczynek.

Jest to niekiedy poważny problem nie tylko dla mężczyzny, który musi unikać długich po­dróży, a trasy pieszych wypraw planować w po­bliżu toalet, ale także dla jego rodziny, przyjaciół i znajomych, którzy nie zawsze wykazują zrozu­mienie.

Zdarza się też, że dla znajomych i krewnych problem ten ma większą wagę niż dla samego chorego. Dość często do leczenia nakłania mężczyznę żona, która nie może spać z powodu jego częstych nocnych wypraw do toalety.

Źródło: Kirk D., Poradnik medyczny – Choroby prostaty, Warszawa 2001